فایلهای اجاره کم شد؛ آیا بازار اجاره آرام گرفته است؟
کاهش فایلهای اجاره و تمایل بیشتر مالکان به تمدید قراردادها، نشانهای از تغییر رفتار در بازار اجاره است؛ اما این تغییر الزاماً به معنای کاهش فشار بر مستأجران نیست. وقتی هزینههای مسکن بالا میرود، حتی افزایش ۲۵ تا ۳۰ درصدی اجارهبها نیز میتواند برای بسیاری از خانوارها سنگین باشد.
به گزارش عصرسازندگان، بازار اجاره ظاهراً آرامتر شده، اما این آرامش را نباید با حل شدن مسئله اشتباه گرفت.
به گفته منصور غیبی، کارشناس ارشد بازار مسکن، افزایش اجارهبها در بسیاری از موارد به سمت همان محدودههای ۲۵، ۲۷ تا ۳۰ درصدی موردنظر دولت حرکت کرده و مالکان نیز بیشتر به سمت تمدید قراردادها رفتهاند.
این اتفاق از یک جهت مهم است؛ چون وقتی مالک به جای تخلیه و جستوجوی مستأجر جدید، قرارداد فعلی را تمدید میکند، بخشی از هزینهها و ریسکهای جابهجایی از بازار حذف میشود. مستأجر هم مجبور نیست هزینه سنگین اسبابکشی، کمیسیون و پیدا کردن خانه جدید را بپردازد.
اما مسئله اصلی همچنان سر جای خود باقی است: آیا کاهش فایلهای اجاره و رعایت سقفهای اعلامشده، به معنای کاهش فشار اقتصادی بر مستأجر است؟
پاسخ لزوماً مثبت نیست. ممکن است بازار از مرحله افزایشهای شدید و جابهجاییهای گسترده عبور کرده باشد، اما وقتی درآمد خانوار با هزینه مسکن همخوانی ندارد، حتی افزایش ۲۵ یا ۳۰ درصدی نیز میتواند بخش بزرگی از درآمد یک خانواده را ببلعد.
از سوی دیگر، اگر مالکان به این نتیجه رسیدهاند که تمدید قرارداد، بهجای تخلیه و یافتن مستأجر جدید، انتخاب اقتصادی بهتری است، میتوان این رفتار را نشانهای از عقلانیتر شدن بازار اجاره دانست. بازار، برخلاف بسیاری از بخشهای اقتصاد، گاهی خودش راه کمهزینهتر را پیدا میکند؛ حتی وقتی سیاستگذار اصرار دارد برایش نسخه بنویسد.
بنابراین شاید اتفاق مهم بازار اجاره نه صرفاً «افزایش ۲۵ یا ۳۰ درصدی اجاره»، بلکه تغییر رفتار مالک و مستأجر به سمت تمدید قرارداد و کاهش جابهجایی باشد.
با این حال، تا زمانی که فاصله میان رشد درآمد خانوار و هزینه مسکن کاهش پیدا نکند، نمیتوان از آرامش واقعی بازار اجاره سخن گفت. ممکن است فایلها کمتر شده باشند، قراردادها بیشتر تمدید شوند و درصد افزایش اجاره هم کنترل شود؛ اما فشار مسکن همچنان میتواند روی دوش مستأجر باقی بماند.
