بازار مسکن تهران در سایه جنگ و تورم دوباره داغ شد
بازار مسکن تهران که سالها در رکود به سر میبرد، با تشدید تنشهای نظامی و فشار تورمی، وارد فاز جدیدی از افزایش قیمت شده است.
به گزارش عصرسازندگان به نقل از فایننشال تایمز، رشد بازار ناشی از ترس از تورم و کاهش ارزش پول است، نه بهبود بنیادین اقتصاد یا رونق واقعی مسکن.
بازار مسکن تهران که سالها در رکود به سر میبرد، با وجود ۴۰ روز بمباران آمریکا و اسرائیل، به شکلی غیرمنتظره جان تازهای گرفته است؛ چرا که بسیاری از ایرانیان در جستوجوی راهی برای حفظ ارزش داراییهای خود در برابر تورم، به جای طلا به بازار ملک روی آوردهاند.
اگرچه هنوز آمار رسمی منتشر نشده، اما اتحادیه مشاوران املاک تهران برآورد میکند که از زمان آغاز جنگ در اسفند ۱۴۰۴، قیمت مسکن و اجارهبها حدود ۸۰ درصد افزایش یافته است؛ رشدی که به نظر میرسد از نرخ تورم نیز پیشی گرفته باشد.
مشاوران املاک و خریداران میگویند افزایش تقاضا برای خرید ملک بازاری که در سالهای اخیر از نظر واقعی ارزش خود را از دست داده بود، بیش از آنکه نشانه اعتماد به اقتصاد باشد، بازتابی از نگرانیهای اقتصادی است. با این حال، حجم معاملات در کلانشهر ۱۰ میلیونی تهران همچنان پایین ارزیابی میشود.
آمارهای دولتی نشان میدهد نرخ تورم سالانه به حدود ۸۴ درصد رسیده که بالاترین سطح در چند دهه اخیر است. در مقابل، قیمت طلا که همواره یکی از محبوبترین داراییهای سرمایهای در ایران بوده، امسال پس از ثبت رکوردهای تاریخی با کاهش قابل توجهی روبهرو شده و همین موضوع بخشی از گرایش سرمایهها به بازار مسکن را توضیح میدهد.
یکی از مشاوران املاک تهران میگوید: آپارتمانی که پیش از جنگ ۳۰ میلیارد تومان ارزش داشت، همین هفته ۵۸ میلیارد تومان فروخته شد. جنگ چیزی جز افزایش قیمتها به همراه نداشت.»
وی میافزاید: فروشندگان دست نگه داشتهاند، چون انتظار دارند قیمتها باز هم افزایش پیدا کند. از سوی دیگر، خریداران برای تبدیل نقدینگی خود به داراییهای واقعی عجله دارند تا ارزش پولشان در اثر تورم از بین نرود. بازار در وضعیت آشفتهای قرار دارد.
مناطق خوشآب و هوای اطراف تهران و همچنین شهرهای ساحلی دریای خزر که در دوران جنگ به مقصد بسیاری از خانوادههای مهاجر تبدیل شدند نیز با افزایش قابل توجه قیمت مسکن مواجه شدند.
از آنجا که در ایران نظام توسعهیافتهای برای تأمین مالی خرید مسکن از طریق وامهای بلندمدت وجود ندارد، بازار مسکن عمدتاً متکی به خریدهای نقدی است. بسیاری از خریداران ناچارند بهای ملک را طی چند ماه یا حتی در یک مرحله پرداخت کنند.
اقتصاد ایران همچنین سالهاست با مشکلاتی مانند تورم مزمن دو رقمی، عدم تعادلهای پولی، نظام بانکی شکننده و فساد دستوپنجه نرم میکند.
سعید لیلاز؛ تحلیلگر اصلاحطلب اقتصاد سیاسی ایران، معتقد است: سالها مسئولان برای پوشاندن ناکارآمدیهای خود، همه مشکلات اقتصادی را به تحریمها نسبت میدادند. اکنون نیز جنگ را سپر دفاعی خود کردهاند.
وی هشدار میدهد: هنوز آثار کامل اقتصادی جنگ نمایان نشده و پیامدهای آن در ماههای آینده آشکارتر خواهد شد.
در همین حال، خانوارهای ایرانی برای محافظت از پساندازهای خود در برابر تورم مزمن و سقوط ارزش پول ملی تلاش میکنند. ارزش ریال طی یک سال گذشته در بازار آزاد حدود ۵۳ درصد در برابر دلار کاهش یافته است.
افزایش شدید قیمت مواد غذایی نیز فشار زیادی بر خانوارها، بهویژه اقشار کم درآمد، وارد کرده است. آمارهای رسمی نشان میدهد قیمت روغن خوراکی ۳۵۴ درصد، تخممرغ ۳۴۳ درصد، مرغ ۲۸۷ درصد و برنج وارداتی ۲۲۳ درصد نسبت به سال قبل افزایش یافته است. قیمت برخی محصولات لبنی نیز تا ۱۳۹ درصد رشد داشته است.
یک زن خانهدار ۵۸ ساله ساکن یکی از محلههای طبقه متوسط تهران میگوید: خرید خانه در تهران به یک رؤیا تبدیل شده است. اگر هنوز بتوانیم هزینه خوراک خود را تأمین کنیم باید خوشحال باشیم. خرید ملک برای همیشه از دسترس ما خارج شده است.
بازار مسکن ایران که سابقه شکلگیری حبابهای سفتهبازانه را دارد، طی پنج سال گذشته به دلیل مشکلات اقتصادی و تمایل سرمایهگذاران به خرید طلا یا ارزهای خارجی، در وضعیت رکود قرار داشت. آخرین آمار رسمی پیش از جنگ نشان میداد قیمت مسکن در کشور سالانه حدود ۳۵ درصد افزایش یافته؛ رقمی که همچنان کمتر از نرخ تورم بوده است.
با این حال، همه نسبت به کارآمدی این روشهای سرمایهگذاری خوشبین نیستند. سیامک قاسمی؛ مشاور کسبوکار، در ویدئویی به مخاطبان خود گفته است که خانوارها احتمالاً امسال، چه با سرمایهگذاری در مسکن و خودرو و چه با خرید طلا و ارز، نخواهند توانست از تورم پیشی بگیرند.
